Oxford Üniversitesi Dijital Yayıncılık Raporu 2019’u Yayınladı

Oxford Üniversitesi Reuters Enstitüsü, her yıl olduğu gibi bu yıl da dijital haber raporunu yayınladı. Büyük bir titizlikle yürütülen çalışmaya, dünya genelinde 38 ülkeden toplam 76.000 kişiyle katılırken, Türkiye’den de 2074 kişi örneklem olarak alındı. Türkiye, %68 internet penetrasyon oranıyla Güney Afrika ve Meksika’dan sonra internete en az adapte olmuş ülke olarak dikkat çekti.

 

Raporda dikkat çeken satır başları şu şekilde;

  • Haber endüstrisinin üstün çabalarına rağmen 2019 yılı içerisinde abonelik, üyelik veya bağış yoluyla gelir yarattığı kitle sayısı çok az bir artış gösterdi.
  • Yüksek abonelik sayısı olan ülkelerde dahi büyük çoğunluk yalnızca “bir” adet üyeliğe sahip olduklarını belirtti. Bu durum, en büyük firmanın tüm geliri kazanmasına yol açtığı için dikkat çekici. Yayıncılar açısından en sevindirici nokta ise ödemelerin birçoğunun tek seferlik değil süreğen şekilde ilerlemesi oldu.
  • Bazı ülkelerde tüketicilerin limitli bütçelerini haberler yerine Spotify ve Netflix gibi daha eğlenceli içeriklere harcadığını görmekteyiz. Haberlerin zevk verici olarak görülmemesi, yayıncıları abonelikleri tek potada toplamaya zorlayabilir. ABD ve Norveç gibi ülkelerde yayıncıların neredeyse %70’inin ücretli abonelik sistemine geçmesi, ücretsiz olarak çevrim içi haber okumayı her geçen gün zorlaşan bir etmen olmaktadır.
  • Çoğu ülkede insanlar Facebook’ta harcadığı zamanı azaltırken Whatsapp ve Instagram, kullanım oranını arttırdı. Haber akışı için en önemli sosyal ağlardan biri olan Facebook’u tamamen kapatan da bir kitle bulunuyor.
  • Haberler hakkında konuşmak ve sosyal iletişim kurmak, mesajlaşma uygulamalarının artması sebebiyle gün geçtikçe daha gizli hale geliyor. Brezilya, Malezya ve Güney Afrika gibi ülkelerde vatandaşlar Whatsapp’ı birincil haber tartışma ve paylaşma ağı olarak görüyorlar.
  • Bu tarz ülkelerde batı milletlerinin aksine insanlar Whatsapp gruplarında tanımadıkları insanlarla daha çok buluşup sosyalleşiyorlar. Bu durum, haberlerin mesajlaşma uygulamalarında büyük bir kitleye hızlı bir şekilde yayılmasına olanak sağlarken, dezenformasyon artışını da beraberinde getiriyor. Rapor, kamuya açık ve gizli Facebook gruplarının haber tartışma amaçlı kullanılmasının Türkiye ve Brezilya’da geçtiğimiz yıla göre daha popüler bir hale geldiğini gösteriyor.
  • Yayıncılar ve platformların kamu güvenini oluşturmak için sarf ettikleri yüksek efora rağmen bilgi kirliliği endişesinde de artış göze çarpıyor. Brezilya’da %85’lik bir kitle internette neyin doğru neyin sahte olduğu hakkında şüphede kaldıklarını belirtiyor. Bu oran İngiltere’de %70, ABD’de %67, Almanya’da ise %38 seviyesinde.
  • Tüm ülkelerden gelen yanıtlara bakıldığında haberlere olan güven %2 azalarak %42’ye düşerken, insanların yalnızca %49’u kendi okudukları medya gruplarına güvendiklerini belirtiyorlar.

Çevrim içi Haberlerin Türkiye’deki Konumu Nedir?

Rapora göre Türkiye’de geleneksel medya haberciliğinde Fox TV tercih edilirken dijital medyada CNN Türk ön sırada yer alıyor. Türkiye’de şehirleşmiş kitle haberler için interneti tercih ediyor. Türkiye genelinde %87’lik bir kitle haber okumak için interneti(sosyal medya da dahil) tercih ederken, %74 oranında televizyon, %46 oranında da basılı mecralar tercih ediliyor. Sosyal medyayı haber okuma mecrası olarak kullandığını belirtenlerin oranıysa %46.

Araçlara göre kullanım alışkanlıkları şu şekilde; bilgisayarlar %71, cep telefonları %52, tabletlerse %27 oranında haber okumak için tercih ediliyor.

Türkiye’de haberlere olan güven %46 olarak belirtilirken, arama motoruyla bulunan haberlere güven %47, sosyal medyadaki haberlere güvense %40 oldu. İnsanlar sürekli kullandıkları haber kaynaklarına %52 oranında güveniyorlar. Türkiye’de en güvenilir haber kaynakları sırasıyla Fox TV, NTV, CNN Türk, Cumhuriyet ve Sözcü oldu.

Türkiye’de Haberlerle Etkileşim Nasıl Gerçekleşiyor?

Türkiye’de en popüler sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları Youtube, Whatsapp, Facebook, Instagram, Twitter ve Facebook Messenger olarak sıralanırken, haberler için kullanıma göre bakıldığında öncelikler değişiyor. İnsanların %49’u Youtube’u, %47’si Facebook’u tercih ederken, Whatsapp, Instagram ve Twitter’ın her biri %33’er oranda haberler için kullanılıyor. Facebook Messenger ise haberler için yalnızca %10 oranında kullanılıyor.

Türkiye’de insanların %60’ı haberleri sosyal medyada, mesajlaşma uygulamalarında veya e-posta yoluyla paylaşırken, %45’i ise sosyal medya veya web sitelerinde haberler hakkında yorumlar yapıyorlar.

Raporun tamamını İngilizce şekilde okumak isterseniz bu adresten ulaşabilirsiniz.